Gemeenten krijgen regie over eigen duurzame energievoorziening

06-08-2026

Op de foto: oprichting van coöperatie LEO (Lokale Energie Overheden). Van links naar rechts: Pascal Giesen (namens Achterhoek Gemeentelijke Energie via Agem Energie Experts), Rosa van der Meer (notaris bij Dirkzwager Legal & Tax) en Chris Mooiweer (directeur Klimaatverbond Nederland).

Gemeenten, provincies en waterschappen krijgen zelf de regie over hun lokaal opgewekte duurzame stroom. Voortaan kunnen zij deze lokaal opgewekte duurzame elektriciteit rechtstreeks leveren aan gemeentelijke gebouwen en voorzieningen, zonder afhankelijk te zijn van een externe energieleverancier. Daarnaast kunnen ze met andere decentrale overheden energie uitwisselen en direct energie inkopen bij lokale energiecoöperaties of op de groothandelsmarkt. Coöperatie LEO (Lokale Energie Overheden) maakt dit nu op landelijke schaal mogelijk.

Lokale zelflevering betekent dat de stroom van bijvoorbeeld zonnepanelen op een gemeentehuis rechtstreeks kan worden gebruikt door de bibliotheek, sporthal of het buurthuis in dezelfde gemeente. Is er meer of minder duurzame stroom beschikbaar dan de organisatie nodig heeft, dan kan deze uitgewisseld worden met andere aangesloten gemeenten, provincies of waterschappen.

Lokale zelflevering wordt inmiddels op verschillende plekken succesvol toegepast. Opschaling bleek echter niet altijd eenvoudig, omdat de implementatie en uitvoering voor een individuele organisatie complex kunnen zijn. Juist door samenwerking tussen overheden ontstaan nieuwe mogelijkheden om lokaal opgewekte duurzame energie op grotere schaal ook lokaal te benutten.

Lokale opwek ook lokaal benutten
Nederlandse gemeenten stimuleren al jaren inwoners en bedrijven om lokaal duurzame energie op te wekken, maar de lokaal opgewekte stroom in hun regio wisten zij tot nu toe niet optimaal te benutten. Overheden zijn bij de inkoop van energie namelijk gebonden aan Europese aanbestedingsregels. Daardoor konden zij de duurzame stroom geproduceerd in hun regio niet rechtstreeks inkopen. De vergroening vond administratief plaats met certificaten, waardoor nauwelijks zichtbaar was waar en wanneer de gebruikte stroom daadwerkelijk was opgewekt.

Met Coöperatie LEO komt daar verandering in. Via een juridisch getoetste constructie die past binnen de Europese aanbestedingsregels kunnen decentrale overheden lokale duurzame energie benutten, zonder een aparte aanbesteding of een externe energieleverancier.

Chris Mooiweer, directeur Klimaatverbond Nederland:
"Gemeenten willen lokale duurzame stroom daadwerkelijk zelf gebruiken, maar ervaren, door de gecompliceerde aanbestedingsregels, een hoge drempel. Met Coöperatie LEO krijgen lokale overheden de regie over hun eigen energievoorziening. Zo kunnen zij hun eigen gebouwen van lokaal opgewekte duurzame stroom voorzien én energie uitwisselen met andere overheden. Publiek georganiseerd zonder winstoogmerk en juridisch solide.”

Voor het eerst een landelijke voorziening
Op verschillende plekken in Nederland wordt al langer stroom geleverd via het lokale zelfleveringsmodel. Zo werken acht Achterhoekse gemeenten sinds 2018 samen via Achterhoek Gemeentelijke Energie, wisselen zestien Friese gemeenten, de provincie en het waterschap duurzame energie uit via OVEF en kopen tien Twentse gemeenten gezamenlijk duurzame energie in bij hun eigen afvalverwerkingsbedrijf Twence.

Coöperatie LEO brengt de kennis, techniek en juridische ervaring achter deze samenwerkingen voor het eerst samen in één landelijke voorziening, zodat iedere gemeente, provincie en elk waterschap hiervan gebruik kan maken.

Coöperatie LEO verzorgt de uitvoering. Van energie-inkoop, afstemming tussen vraag en aanbod en administratie. Zo krijgen decentrale overheden meer grip op hun energievoorziening en wordt lokaal opgewekte duurzame energie ook daadwerkelijk lokaal benut.

Gemeenten, provincies en waterschappen kunnen zich vanaf nu aansluiten als (aspirant) lid van de coöperatie. Bij de Kamer van Koophandel is de coöperatie officieel ingeschreven als Coöperatie Lokale Energie Overheden U.A..

Meer weten?
Lees meer op de website van Coöperatie LEO of neem contact op met Albert Jonathans, onze expert binnen Achterhoek Gemeentelijke Energie.

Ga naar LEO